Jane Eyre, An Autobiography is een roman geschreven door de Engelse schrijfster Charlotte Brontë, dat verscheen in 1847 (een hele poos geleden dus). Het boek wordt beschouwd als één van de hoogtepunten van de wereldliteratuur. Het boek is ondertussen toe aan een zeventiende (!) verfilming die simpelweg de naam ‘Jane Eyre’ kreeg.  Dit artikel vond ik gisteren in De Standaard.

Van: Cary Fukunaga, Jane Eyre

De jonge Cary Fukunaga heeft ‘Jane Eyre’ afgestoft: zijn getalenteerde hoofdrolspelers Mia Wasikowska en Michael Fassbender geven de film passie.

Van: Cary Fukunaga

Met: Mia Wasikowska, Michael Fassbender, Jamie Bell

120 min.

Het is altijd Brontë-tijd, maar in de nooit stoppende stroom verfilmingen van de boeken van de zussen is Cary Fukunaga’s Jane Eyre toch een topper. De jonge regisseur (34) is bovendien Amerikaan; de vraag of hij iets anders met de romanklassieker zou aanvangen dan zijn Britse collega’s kun je beantwoorden met: ‘ja, hij heeft er een echt filmverhaal van gemaakt’.

Met één simpele ingreep maakt Fukunaga Jane Eyre ook voor wie het verhaal door en door kent weer boeiend: hij laat de film beginnen met Jane die ijlend en verkleumd strompelt over de Moors, de uitgestrekte heide van Yorkshire, en maar op het nippertje wordt gevonden door de stijve maar aardige dominee St. John Rivers en zijn zussen. De rest krijg je in flashbacks te zien: hoe het weesmeisje Jane in het huis van haar tante ongewenst is en na een karakterbevorderende kostschool gouvernante wordt in Thornfield Hall.

Jamie Bell heeft het kuifje van Kuifje ingeruild voor woeste bakkebaarden, die blijkbaar bij een victoriaanse dominee horen. Judi Dench speelt een andere geslaagde bijrol als de goedaardige maar niet al te snuggere huishoudster Ms. Fairfax – als u vindt dat Fassbender alomtegenwoordig is, wat moet u dan denken van Dench, die dit jaar ook speelt in J. Edgar, My week with Marilyn, The best exotic Marigold Hotel en misschien ook nog in de nieuwe James Bond Skyfall?

Maar Fukunaga heeft vooral zijn centrale koppel duivels goed gecast. Geloof de berichten niet dat Mia Wasikowska ‘muizig’ of ‘onopvallend’ is in de film, zelfs zonder een lik make-up blijft de jonge actrice een schoonheid. Wat telt is dat ze een Jane neerzet voor de 21ste eeuw: vies van hypocrisie, zonder zelfmedelijden maar met een drang om te leven en onafhankelijk te zijn die elke jonge vrouw zal herkennen.

Wasikowska is 22, Michael Fassbender, die haar baas Rochester speelt, 34. Tussen Orson Welles en Joan Fontaine, de vorige legendarische Rochester en Jane, zat maar twee jaar. Het is een cruciaal verschil: de botte en mogelijk wrede Rochester móét ouder zijn dan Jane, om de onmogelijkheid van hun relatie te versterken. Dit is een filmkoppel waar de seksuele spanning van afspat, sjor uw korset niet te hard aan voor u gaat kijken.

Sensueel

Behalve sexy is de film gewoon ook sensueel. Fukunaga doet schitterende dingen met mist, bomen en opschrikkende vogels, maar houdt zijn beeldkader altijd intiem: voor hem niet de weidse panorama’s die traditioneel van de Moors worden gemaakt. Het allermooiste doet hij met geluid. Onder de beelden, naast de camera, soms zelfs tijdens dialogen, worden gedachten, twijfels en commentaren gefluisterd die de personages niet uitspreken. Het is geen probleem als je er eentje niet verstaat, maar elke keer dat je het wel doet, maakt het de film nog een beetje rijker.